देवीच्या अनेक हतांचा अर्थ

स्त्रीदेवतेची मुर्ती बनवताना तिला #अनेक_हात का दाखवले गेले असतील ? एक मुख आणि दोन पायाला दोन हात न ठेवता जास्त हात का दाखले गेले असतील ? कुठल्या तरी शिल्पात स्त्रीला दोन पेक्षा जास्त पाय दाखवले गेले आहेत काय ? मग हात जास्त का ?

शिल्पशास्त्रात उतरलेली मुर्तीकारांची नेनीव स्त्रीयांची  निपुणता,कार्यकुशलता,सर्वगुणसंपन्नता या आर्थाने बहुतांश स्त्री शिल्पांना जास्त हात दाखवले जातात.

६४ योगीनींमधे प्रत्येक योगीनी कुठल्यातरी एका कला गुणांत अधिक निपुण,तरबेज होती.
कुणी शेतीत,कुणी वैद्यकशास्त्रात,कुणी युद्धकलेत याप्रमाणे प्रत्येक योगीनी स्पेशालिटी बाळगणारी होती.
म्हणून तिच्या दोन हातात तिच्या सर्व कला गुणांचे प्रतिके देता येनार नाहीत.म्हणून तिचे सर्व शस्त्रे,अयुधे,कला गुणांचे सिंबॉल हतात देण्यासाठी हताची संख्या वाढवावी लागली.

आजही ग्रामीण भागात घरात महिला शिवणकाम करत असते, तिच्या बाजुला मुल खेळत असते,चुलीवर दाळ शिजत असते, त्याचबरोबर अंगणात काहीतरी वाळवत घातलेले असते.यातील प्रत्येक गोस्टीवर समान कॉसंट्रेशन ठेवावे लागते.जराही लक्ष विचलीत होऊ द्यायला जमत नाही.एवढे आवघड काम ती गृहणी स्त्री सहज पार पाडत असते.म्हणून हे मल्टिपल काम करणारी भेदक #स्त्रीनेनीव_शिल्पशास्त्रात जास्त हात घेवून उतरली आहे.

नितीन सावंत परभणी
99707474142