♦#पुरुषमेध

♦#पुरुषमेध 

मातृसत्तेतून स्त्रीसत्तेच्या आणि स्त्रीसत्तेतून पुरुषसत्तेच्या काळात अनेक स्थित्यंतरे झाली.स्त्रीसत्तेत स्त्रीने स्वताचे प्रशासन उभे केले होते.#गणवृद्धीसाठी ती धष्टपुष्ट #सांड (पुरुष) निवडे.गणवृद्धीसाठी जास्तित जास्त संतती जन्माला घालणे #धर्मपुर्व_धर्म होता.पण एकच पुरूष दीर्घकाळ सहवासात राहिला तर त्याला आपण शोधलेली,विकसित केलेली #कृषीमाया त्याला वागत होइल आणि आपली सत्ता हातून जाइल या कारानाने पुरुषांना ठरावीक काळच ती #गणराज्ञी सहवासात ठेवत असे.यातून ठरावीक काळानंतर गणसभेसमोर त्या राज्ञीच्या शरीराचा राजा बनलेल्या पुरुषाचा मेध होत असे. 

पुरुषसत्तेत पुढे हा विधी प्रतिकात्मक आला.जसे रेडा,बैल,घोडा,बकरे आणि कोंबडे किंवा लिंबू कापणे हे नर म्हणून प्रतिके आहेत. 

सदरील शिल्प पुरुषमेधाचे आहे.बैलाला किंवा रेड्याला  पुरुषाचे तोंड आहे.हा बैल किंवा रेडा सांड आहे.ही राज्ञी एका हताने मुंडके दाबत दुसऱ्या हाताने ती त्रिशूळ खुपसत आहे.आनखी एक हातात तिने खडग उगारलेले आहे.एका हातात तिचे टोटम,ज्ञातीचिन्ह असावे जे कमळाच्या फुलासारखे आहे.ही योगीनी आहे.कानात योग्या सारखे मोठे मोठे रिंग आहेत. 

या शिल्पाचे अगदी विरोधी शिल्प पाहायचे असेल तर सतीचा हात असलेले शिल्प होय.

स्त्रीसत्तेत वृद्धस्त्रीयांच्या भरलेल्या  गणसभेत पुरुषमेध होत असे तर पुरुषसत्तेत स्मशानभूमीत सर्व बाजूने उभे असलेल्या पुरुषांच्या मधे लाकडांनी ढकलू ढकलु ढोलताशे बडवत स्त्रीला सती म्हणून जाळले जाई .. 

आशाप्रकारे #इतिहासाचा_उलटा_सुड पुरुषसत्तेने उगवला.

 

नितीन सावंत परभणी 

9970744142